Kulüp Tarihçesi

İstanbul Yelken Kulübü'nün Tarihçesi

 

         Türkiye’de yelkenin, askeri ve ticaret alanları dışında, spor ve gezi amacıyla kullanılması 1800’lü yılların ikinci yarısında başlamıştır. Marmara Denizi’ni süsleyen ilk yelkenciler, Levanten ve yabancı kökenli olup İstanbul’da yaşayan ailelerin mensuplarından oluşmakta idi. Türklerin bu alanda görülmesi ise Bahriye mektebi talebelerinin okula ait yelkenli teknelerle adalar ile Anadolu sahilleri arasındaki eğitim amaçlı seyirleri ile başlayacaktı. Dönemde ağırlıklı olarak yelkenli sandallar kullanılırdı. O tarihlerde yine yabancıların kurduğu üç yelken kulübü mevcuttu. Bunlar Büyükada’da “Prinkipo Yat Kulübü” (bugünkü Anadolu Kulübünün olduğu yerde), Bakırköy’de (Makrıköy) Agia Stefanos (Aya Stefanos) Yelken Kulübü ve bugün Moda iskelesinin hemen girişindeki restoranın yerinde salaş barakada Khalkedon Racing Club (Kadıköy Yarış Kulübü) idi. Organize edilen yarışlar hep kendi aralarında cereyan ederdi. Bugüne kadar ele geçmiş en eski kupa, Prinkipo Yat Kulübü’nce organize edilen ve üç genç İngiliz bahriye subayınca kazanılan kupa 1878 tarihini taşımaktadır. (Bu kupa halen İstanbul Yelken Kulübü şeref salonundadır.) Türklerin bu yarışlara dahil olmaları için yirmi yıl daha geçmesi gerekecekti. Yelken sporu alanında Türkler tarafından kazanılan ilk kupa, dönemin Bahriye mektebi öğrencisi Münif Paşazade Faik Bey ve yakın arkadaşı Mehmet Ali Efendi (Seyfioğlu ailesine mensuptur) tarafından, Afacan adını koydukları yelkenli sandal ile Prinkipo Yat Kulübünce organize edilen ve iki hafta sonuna yayılan bir seri yarış sonucunda 1898 yılında kazanılmıştır.(Bu kupa halen Betül Seyfioğlu’ndadır). Türkiye ve İstanbul’da ilk resmi yarış ise 12 Ağustos 1932 tarihinde Moda koyunda yapılmıştır. Şarpi sınıfındaki bu ilk yarışta Kulübümüz kurucularından ŞEREF REFİK Bey (Şeref Birgen) ve ŞAKİR ATIF Bey (Şakir Atıf Gürsoy) birinci gelerek ilk resmi Türkiye Şampiyonu olarak yelken tarihi sayfalarında yerlerini almışlardır. O tarihlerde Kulübün bulunduğu Fenerbahçe yarımadasında Osmanlı’dan kalma Fener, ağaçlar ve bir kilise harabesinden başka bir yapı yoktu.Yarımadanın Kuzey Doğusunda ise Bizans döneminden, bir mendirek kalıntısı yer almakta idi. Dönem halkının piknik alanı olarak bilinen bu şirin yarımada, Moda Deniz Kulübüne sık sık gelen ve yelken yarışları izleyen Türkün ebedi ATA’sı, 17 Mayıs 1937 günü şimdiye kadar hep karşı yakadan gördüğü bu yarımadayı gezdi ve bu gezi esnasında maiyetindeki zevata şu direktifi verdi : “Mendirek onarılsın, ve Fenerbahçe yarımadasının bir bölümü Belediyeye devredilerek, münasip bir kira ile burada kurulacak bir Kulübe tahsis edilsin ve Türk gençleri burada yelken sporu yapsınlar” Bu direktif Ankara’ya dönüşte, Türkiye Büyük Millet Meclisi resmi kayıtlarına bir Bakanlar Kurulu Kararı olarak girecektir. Bu kararın altındaki imza : Riyaseti Cumhur Mustafa Kemal Atatürk’tür. Bu konu ile ilgili olarak bir takım resmi yazışmalar, bu kararı takip eder. Ne yazık ki, Ata’mızın hastalığı ve zamansız kaybı araya girecek, takip eden yıllarda ise Avrupa’da patlayan İkinci Dünya Savaşı, her ne kadar Türkiye bir taraf olmadıysa da, çekilen yokluklar arasında Ata’mızın direktifinin hayata geçirilmesi mümkün olamamıştır. Ancak bu direktifin heyecanını kalplerinde taşıyan ve hiç unutmayan dört yelken aşığı Türk genci bir araya gelerek Kulübün kuruluşu için kolları sıvarlar. Bu dört müteşebbis genç, sırasıyla Kulübümüzün 1, 2, 3 ve 4 sicil numaralı üyeleri olacak:


                                                                                                1- Behzat Baydar (Yelkenci – Tüccar)

                                                                                                2- Burhan Kunt (Yelkenci – İnşaat Mühendisi)

                                                                                                3- Şeref Birgen (Yelkenci – Eczacı)

                                                                                                4- Harun Ulman (Yelkenci – Deniz İnşa Mühendisi)

        

        


            Kurucularımızdan üç tanesi (Baydar, Birgen ve Ulman) aynı zamanda 1936 Berlin Olimpiyat Oyunlarında Ülkemizi temsil etmiş ilk Türk Olimpik yelkencileridir. Dört kurucumuzun arkasında ise, dönemin önemli ve itibarlı şahsiyetlerinden oluşan 50 kişilik bir müteşebbis heyet mevcuttur.

                                                                                                                                                                           

         2 Şubat 1952 günü İstanbul Liman Lokantası’nda bir araya gelen Kurucular ve beraberindeki müteşebbis heyet, ilk Genel Kurulu gerçekleştirerek, İstanbul Yelken Kulübü’nü ilk yelken ihtisas kulübü olarak kurdular. Aynı yılın baharında elbirliğiyle ve müteşebbis heyetin katkılarıyla, bugün BURHAN KUNT salonu diye anılan mahalde tek katlı küçük Kulüp binasını inşa ettiler. Kulüp aynı yıl Bakanlar Kurulundan “KAMU YARARI KURULUŞ” vasfını kazandı. Kulübümüz, aradan geçen yıllar boyunca gelişmiş ve ülkemizde gerek yurt içi gerekse uluslar arası boyuttaki bir çok spor aktivitesine ev sahipliği yapmıştır. Geçen 60 yıllık süre içinde ev sahipliği yapılan 1.020 adedi yurt içi faaliyet olmak üzere, 34 adedi de uluslar arası nitelikte olmak üzere toplam 1.054 yelken sporu aktivitesi organize etmiş ve ev sahibi rolünü üstlenmiştir. İstanbul Yelken Kulübü kuruluşu öncesindeki 1936 Berlin Olimpiyat Oyunları’ndan başlamak üzere, (kulübün dört kurucusu Türkiye’nin ilk Olimpik yelkencileridir), 1948 Londra, 1960 Roma, 1964 Tokyo, 1988 Seul, 1994 Atlanta, 2000 Sidney, 2004 Atina ve 2008 Pekin Olimpiyat Oyunlarına en fazla katılımı sağlayan sporcuları yetiştiren ana yelken kulübü olarak Türk Spor Tarihi sayfalarında yerini almıştır. Ayrıca Kulübümüzden yetişen bir çok yelkenci bu şerefe ilk ulaşan Türk Yelkencisi SADUN BORO olmak üzere Dünya turunu yelkenli ile tamamlayan az sayıda Türk vatandaşı da Kulübümüz bünyesinden yetişmiştir. İstanbul Yelken Kulübü ayrıca bünyesinden Dünya ve Avrupa Şampiyonlarını yetiştirmiş ve şanlı bayrağımızı göndere çektirtmiştir. Kulübümüz sporcularının önemli başarıları aşağıdaki Yıldızlar Albümünde sıralanmıştır. Kulübümüz sportif yarış aktivitelerinin yanı sıra, uluslar arası boyutlu yelken sporu alanında birçok bilimsel toplantı ve seminere de ev sahipliği yapmıştır. Örnek;


                                                                                                2005 Uluslar arası Üst Düzey Antrenör Semineri,

                                                                                                2006 Uluslar arası 420 sınıfı Antrenör Semineri,

                                                                                                2006 470 Sınıfı Genel Kurulu,

                                                                                                2009 Match Race Kliniği,

                                                                                                2009 Uluslar arası Federasyon (ISAF),

        

         Uluslar arası Hakem Semineri ve Sınavı. Kulübümüz ayrıca Devlet Planlama Teşkilatı tarafından açılan projede, “Uluslar arası Su Sporları Organizasyon Eğitimi” alanında Proje uygulayıcısı sıfatı ile Karamürsel’de bir Eğitim semineri organize etmiştir.